Przekształcenie spółki jawnej przez wniesienie jej przedsiębiorstwa w formie aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością
Przekształcenie spółki jawnej przez wniesienie jej przedsiębiorstwa w formie aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością – krótkie omówienie sposobów przekształcenia, procedury postępowania i kosztów
SPOSOBY PRZEKSZTAŁCENIA
W przypadku przekształcania spółki jawnej w spółkę z o.o. poprzez wniesienie jej przedsiębiorstwa aportem do spółki z o.o. możliwe są 2 rozwiązania:
I. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest nowym podmiotem prawnym, czyli wspólnicy zawierają umowę spółki, wnoszą kapitał zakładowy, rejestrują spółkę w KRS-ie, zgłaszają ją do Urzędu Statystycznego, Urzędu Skarbowego i ZUS, a następnie dokonują podwyższenia kapitału zakładowego spółki poprzez wniesienie aportem przedsiębiorstwa spółki jawnej lub jej zorganizowanej części,
II. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością jest tworzona poprzez bezpośrednie wniesienie aportu w postaci przedsiębiorstwa, bez wcześniejszego zakładania spółki z o.o. W tym przypadku przedsiębiorstwo spółki stanowi pokrycie kapitału zakładowego spółki.
Ad.I
Zmiana formy prawnej spółki polega na tym, że obok istniejącej spółki jawnej tworzy się nowy podmiot (spółkę z o.o.), do którego wnosi się jej przedsiębiorstwo (majątek), a spółka jawna istnieje nadal. Od decyzji wspólników spółki jawnej zależeć będzie, czy po wniesieniu aportem przedsiębiorstwa spółki do spółki z o.o., spółka jawna będzie nadal funkcjonowała, czy też zostanie zlikwidowana.
Ad.II
Wniesienie przedsiębiorstwa, jako aportu do spółki z ograniczoną odpowiedzialnością pociąga za sobą obowiązki dokonania określonych formalności przewidzianych w przepisach kodeksu spółek handlowych. W umowie spółki z o.o. należy szczegółowo określić przedmiot wkładu niepieniężnego (tzw. aportu), osobę wspólnika wnoszącego aport, oraz liczbę i wartość nominalną, udziałów objętych w zamian za wkład (również w przypadku pokrycia aportem udziałów w podwyższanym kapitale; art. 157 i 158 kodeksu spółek handlowych). Istotne jest również poprawne określenie proporcji między wartością wnoszonego aportu, a wartością objętych za nie udziałów, ponieważ w przypadku niewypłacalności spółki, wspólnik, który wniósł ten wkład, wraz z członkami zarządu, którzy zgłosili spółkę do rejestru (świadomymi nieprawidłowej wyceny aportu) - obowiązani są solidarnie wyrównać spółce brakującą wartość. Jest to odpowiedzialność za tzw. zawyżanie wartości aportu, od której ani wspólnik, ani członkowie zarządu nie mogą być zwolnieni żadnym zapisem umownym (art. 175 kodeksu spółek handlowych).
PROCEDURA POSTĘPOWANIA
Jako podstawowe etapy wnoszenia aportem przedsiębiorstwa spółki jawnej do spółki z o.o. można wskazać:
1. Czynności przygotowawcze,
2. Samo założenie spółki z o o.o. lub założenie spółki z o.o. i podwyższenie jej kapitału zakładowego,
3. Czynności po wniesieniu aportu, oraz zadecydowanie o dalszym bycie spółki jawnej.
Ad.1) Wśród czynności przygotowawczych należy wskazać te związane z przejściem zobowiązań spółki jawnej na spółkę z o.o. (tzw. przelew wierzytelności). Wspólnicy spółki jawnej nie musza uzyskiwać zgody na przeniesienie zobowiązań, w których wierzycielem jest spółka jawna (art. 509 § 1 kodeksu cywilnego). Nie dotyczy to natomiast przeniesienia długów spółki jawnej na spółkę z o.o., na które powinni uzyskać zgodę swoich wierzycieli zgodnie z art. 519 § 2 pkt. 2 kodeksu cywilnego. Zobowiązania przedsiębiorstwa nie stanowią, bowiem elementu przedsiębiorstwa (a contrario z art. 55[1] kodeksu cywilnego), co oznacza, że powinny zostać przeniesione w drodze odrębnych czynności prawnych, przenoszących zobowiązania wynikające z umów, których stroną była spółka jawna.
Jeśli chodzi o przepisy Prawa Pracy, to zgodnie z art. 23 [1] kodeksu pracy, w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, staje się on z mocy prawa stroną w dotychczasowych stosunkach pracy. Jednak w odniesieniu do pracowników świadczących dotychczas pracę na innej podstawie niż umowa o pracę, nowy pracodawca, z dniem przejęcia zakładu pracy lub jego części, jest obowiązany zaproponować im nowe warunki pracy i płacy, oraz wskazać termin, nie krótszy niż 7 dni, do którego pracownicy mogą złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odmowie przyjęcia proponowanych warunków. W razie nieuzgodnienia nowych warunków pracy i płacy dotychczasowy stosunek pracy rozwiązuje się z upływem okresu równego okresowi wypowiedzenia, liczonego od dnia, w którym pracownik złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia proponowanych warunków, lub od dnia, do którego mógł złożyć takie oświadczenie. Przy czym należy pamiętać, że również pracownicy zatrudnieni na umowach o pracę, mogą w terminie 2 miesięcy od przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, bez wypowiedzenia, a jedynie za siedmiodniowym uprzedzeniem, rozwiązać stosunek pracy. Takie rozwiązanie stosunku pracy powoduje dla pracownika skutki, jakie przepisy prawa pracy wiążą z rozwiązaniem stosunku pracy przez pracodawcę za wypowiedzeniem.
Wracając do prawa handlowego, trzeba przypomnieć o tym, że niezależnie od treści samej umowy spółki z o.o., wspólnicy spółki jawnej powinni pamiętać o tym by podjąć również uchwałę o przeniesieniu przedsiębiorstwa spółki jawnej do spółki z o.o. tytułem aportu na pokrycie kapitału zakładowego. Przy czym, jak już wskazano powyżej, Przedsiębiorstwo powinno zostać wycenione przez wspólników z zachowaniem faktycznej jego wartości.
Ad.2) Idąc dalej, należy wskazać, że niezależnie od wybranego przez wspólników sposobu wniesienia aportu do spółki, (czy poprzez wniesienie przedsiębiorstwa na kapitał zakładowy tworzonej spółki z o.o., czy też poprzez wniesienie przedsiębiorstwa, jako aportu na podwyższenie kapitału zakładowego spółki z o.o.), konieczne jest przeprowadzenie procesu założenia spółki z o.o.
Spółkę z o.o. utworzą wspólnicy spółki jawnej obejmując w niej udziały. Wspólnicy są obowiązani zawrzeć umowę spółki w formie aktu notarialnego. Mogą jednocześnie dokonać powołania organów spółki w samej umowie. Wspólnicy są następnie zobowiązani do wniesienia wkładów na pokrycie kapitału zakładowego. Przy czym, w pierwszym przypadku wkładem będzie przedsiębiorstwo spółki jawnej, a w drugim pieniądze lub rzeczy i prawa posiadające zdolność aportową, zachowując w każdym razie minimalną wysokość kapitału zakładowego, czyli 5 tys. zł.
Ad.3) Powołany zarząd ma obowiązek dokonać rejestracji spółki w Krajowym Rejestrze Sądowym. Przy czym, wniosek o rejestrację muszą podpisać wszyscy członkowie zarządu spółki (art. 164 § 1 kodeksu spółek handlowych), załączając do wniosku dokumenty wymienione w art. 167 kodeksu spółek handlowych.
W drugim przypadku, czyli gdy w pierwszej kolejności zakładana jest spółka z o.o., a następnie przedsiębiorstwo spółki jawnej jest wnoszone aportem do niej, w trybie podwyższenia kapitału, konieczne będzie dokonanie następujących czynności:
1. Podjęcie uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego,
2. Złożenie przez wspólników oświadczeń o objęciu udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym,
3. Wniesienie wkładów przez wspólników,
4. Zarejestrowanie podwyższenia kapitału zakładowego w Krajowym Rejestrze Sądowym.
Po wniesieniu aportem przedsiębiorstwa spółki jawnej do spółki z o.o. wspólnicy spółki jawnej powinni zadecydować czy istniejącą spółkę jawną zlikwidują czy też nie. Likwidacja spółki jawnej nie jest konieczna i spółka będzie mogła funkcjonować przez dowolny okres czasu.
KOSZTY
Na koniec nie można nie wspomnieć o tym, co dla wielu osób będzie w tym temacie najistotniejsze, czyli o kosztach całej operacji. Przy czym, również tutaj trzeba zwrócić uwagę, Koszty zmiany organizacyjnej spółki jawnej w spółkę z o.o. poprzez wniesienie przedsiębiorstwa spółki, jako aportu będą zależały od wariantu, na który zdecydują się wspólnicy. Przy czym, koszty samego założenia spółki z o.o. obejmują, co najmniej następujące opłaty:
- taksa notarialna za sporządzenie umowy spółki, oraz podatek od czynności cywilnoprawnych (art. 1 ustawy z dnia 9 września, 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych, Dz. U. 2005 r. Nr 41 poz. 399) - wielkość tych opłat jest uzależniona od wysokości kapitału zakładowego zakładanej spółki,
- opłata za wpis spółki do KRS: od 01.07.2011 r. - jest to kwota 500 zł (art. 52 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz. U. Nr 167 poz. 1398),
- opłata za ogłoszenie w Monitorze Sądowym i Gospodarczym o wpisie spółki do KRS-u - od 2014 r. jest to już tylko kwota opłaty stałej w wysokości 100 zł (§6 ust.1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 13 maja 2014 r., w sprawie wydawania i rozpowszechniania Monitora Sądowego i Gospodarczego, Dz. U. z 2014 r. poz. 649)
Należy przy tym zauważyć, że w przypadku, gdy wniesienie przedsiębiorstwa nastąpi wg. pierwszej z opisanych procedur, zostaną zaoszczędzone koszty każdorazowego uiszczania podatku od czynności cywilnoprawnych w przypadku podwyższania kapitału zakładowego.
Oprócz wymienionych powyżej kosztów, warto jednak zarezerwować sobie także pewną kwotę na zlecenie napisania dobrej umowy spółki. Umowę taką pisze się, bowiem pod konkretny stan faktyczny i nie ma jednej dobrej dla każdego, tak jak nie ma idealnego wzorca partnera życiowego, który odpowiadałby każdemu. A przecież umowa spółki oznacza często właśnie wejście w wieloletni „związek biznesowy” z partnerami biznesowymi. Posiłkowanie się nieodpowiednimi dla naszych potrzeb wzorcami (internetowymi, broszurowymi czy nawet świetnymi, tylko akurat nie w naszej sytuacji – wzorcami z monografii poświęconych spółkom), może popsuć taki związek już na początku.
r.pr. Marcin Pych
